Trong chuỗi giá trị này TSMC (Đài Loan) – công xưởng gia công chip lớn nhất thế giới nắm giữ công nghệ tiên tiến nhất chip 2 nanomet (2nm). Mỹ chiếm ưu thế tuyệt đối ở khâu thiết kế chip (Intel, NVIDIA). Trong khi đó Nhật bản thống trị thị trường vật liệu bán dẫn, sản xuất chất bán dẫn đòi hỏi các loại hóa chất có độ tinh khiết cực cao (cấp độ phần tỷ). Do đó nhờ chất lượng Photpho vàng gần như tốt nhất thế giới, thị phần Photpho vàng của DGC (Hoá chất Đức Giang) tại Nhật đang chiếm 100%, trong đó Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan đang chiếm tới 50% sản lượng xuất khẩu Photpho vàng của DGC. Phốt pho vàng được chế biến thành axit photphoric điện tử với độ tinh khiết cực cao, đây là dung dịch cần thiết trong quá trình khắc và làm sạch các tấm wafer silicon để tạo ra cấu trúc vi mạch trên chip điện tử.
Các công ty Nhật Bản đã làm chủ công nghệ sản xuất chất bán dẫn này trong nhiều thập kỷ, một khi các nhà sản xuất chip (như TSMC hay Intel) đã chấp nhận sử dụng vật liệu của một nhà cung cấp Nhật Bản, họ rất khó thay đổi nhà cung cấp vì rủi ro lỗi sản phẩm là rất lớn. Đây chính là rào cản gia nhập vô cùng lớn với các đối thủ khác trong ngành.
Vậy chúng ta có thắc mắc một quốc gia được gọi là “công xưởng của thế giới” là Trung Quốc tại sao không có mặt trong chuỗi giá trị này? Hay chính Trung Quốc đang tham vọng xây dựng một chuỗi giá trị sản xuất chip hoàn chỉnh để không bị phụ thuộc vào bất cứ quốc gia nào khác?
Quay lại năm 2008 khi Trung Quốc nhận ra tầm quan trọng của tài nguyên Photpho vàng và thực thi chính sách dừng xuất khẩu, Trung Quốc hiểu rằng nắm giữ tài nguyên thiết yếu này sẽ giúp Trung Quốc thực hiện tham vọng trở thành bá chủ trong ngành công nghiệp pin xe điện và chất bán dẫn mà không cần phụ thuộc chuỗi cung ứng bên ngoài.
Trước tham vọng này, Mỹ và các đồng minh nỗ lực ngăn chặn Trung Quốc tiếp cận công nghệ sản xuất chip tiên tiến, đặc biệt là các loại chip cho trí tuệ nhân tạo và quân sự. Bằng cách hạn chế xuất khẩu thiết bị sản xuất cần thiết để chế tạo chip cao cấp và đưa các Công ty công nghệ Trung Quốc vào danh sách cấm họ tiếp cận công nghệ, linh kiện và thiết bị từ Mỹ. Cùng với đó, Mỹ hợp tác với các đồng minh là Nhật Bản và Hà Lan – các quốc gia nắm giữ các công đoạn tối quan trọng trong ngành bán dẫn áp đặt các lệnh cấm tương tự để ngăn cản Trung Quốc trong việc tự phát triển ngành sản xuất chip bán dẫn trong nước với mục tiêu loại Trung Quốc ra khỏi cuộc chơi “bán dẫn” này.
Phần 3…
