Chẳng là bác Trump mới kích hoạt Đạo luật Sản xuất Quốc phòng xác định Photpho là vật liệu chiến lược đối với an ninh quốc gia.
Động thái này nhằm đảm bảo nguồn cung nguyên liệu “ then chốt ” cho ngành công nghiệp bán dẫn và quốc phòng của nước Mỹ – điều mà Trung Quốc đã nhận ra từ sớm những năm 2008.
Trước đây Trung Quốc từng là quốc gia xuất khẩu photpho vàng (P4) lớn nhất thế giới tuy nhiên sau đó quốc gia này đã bắt đầu cắt giảm sản lượng và dừng xuất khẩu photpho vàng kể từ năm 2018. Động thái này tạo ra sự thiếu hụt nguồn cung toàn cầu, mang lại cơ hội xuất khẩu lớn cho các doanh nghiệp khác, điều này đã giúp DGC ( CTCP Hoá chất Đức Giang) trở thành công ty xuất khẩu Photpho vàng lớn nhất thế giới.
Trong những năm gần đây nước Mỹ đang nỗ lực tái thiết lại ngành công nghiệp bán dẫn trong nước.
Chuyện này phải bắt đầu từ khi Trump nhận ra nước Mỹ đã đánh mất vị thế thống trị ngành công nghiệp bán dẫn vào tay các quốc gia khác, do chiến lược Chuyển dịch sản xuất (Outsourcing) vào những năm 1980-1990. Lúc này, để tận dụng lợi thế chi phí sản xuất rẻ tại châu Á, Mỹ đã chuyển công đoạn sản xuất – khâu có biên lợi nhuận thấp cho các đối tác như TSMC (Đài Loan), trong khi đó giá trị thặng dư cao nhất ở khâu thiết kế (fabless) được chuyển về các công ty ở Mỹ.
Nhờ đó, phần lớn lợi nhuận và quyền kiểm soát công nghệ lõi vẫn được giữ lại tại Mỹ.
Lúc này Samsung và TSMC dưới sự hỗ trợ của chính phủ đã đã đầu tư mạnh mẽ vào quy mô sản xuất và vươn lên trở thành những công ty sản xuất chip hàng đầu thế giới trong phân khúc gia công chip tiên tiến – mảnh ghép quan trọng trong chuỗi cung ứng ngành bán dẫn. Năm 2024 TSMC thống trị phân khúc chip tiên tiến được dùng trong vũ khí hạt nhân, máy bay, tàu ngầm hay tên lửa siêu thanh với thị phần tới 90%.
• Trong khi các quốc gia châu Á nỗ lực vươn lên trở thành mảnh ghép không thể thiếu trong ngành công nghiệp bán dẫn, thì Mỹ nắm giữ phần lớn thặng dư và lãng quên việc đầu tư vào ngành sản xuất trong nước khiến cho năng lực sản xuất nội địa của Mỹ ngày càng suy yếu trong nhiều thập kỷ. Cho đến khi căng thẳng địa chính trị làm đứt gãy chuỗi cung ứng, nước Mỹ nhận ra đã đánh mất ngành sản xuất chip bán dẫn vào tay các quốc gia Đông Á (Đài Loan, Hàn Quốc, Trung Quốc và Nhật Bản) khi các quốc gia này nắm giữ tới 75% năng lực sản xuất bán dẫn toàn cầu.
Phần 2….
