Quay lại lịch sử sau khi chiến tranh thế giới thứ 2 kết thúc vào ngày 2/9/1945, Mỹ bắt đầu thay đổi trật tự của thế giới nhờ là nước không bị ảnh hưởng bởi chiến sự và năng lực sản xuất bá đạo phục vụ cho chiến sự. Điều này khiên Mỹ trở thành công xưởng của thế giới. Câu chuyện bắt đầu sau chiến tranh và tái thiết châu Âu, các nước châu Âu kiệt quệ và phải phụ thuộc vào viện trợ Mỹ để phục hồi kinh tế…
Thời điểm sau 1945 này Mỹ bắt đầu nghĩ đến việc thay thế Anh trong việc kiểm soát tiền tệ thế giới. Mỹ cho ra chế độ bán bản vị vàng, neo USD vào vàng. Lúc này đại ca Mỹ hứa với các em là anh uy tín, theo hệ thống Bretton Woods các em cứ có 35 USD mang đến anh đổi cho 1 ounce vàng.
Nhưng đến khoảng năm 1971 – 1974 Mỹ bắt đầu nhận ra rằng, vàng không đủ để phục vụ cho việc phát triển kinh tế và vòng quay tiền tệ. Vàng là giới hạn. Kinh tế tăng trưởng thì rất khủng khiếp. Nên Mỹ chịu mất uy tín, xóa bản vị vàng neo theo cơ chế Bretton Woods. Vậy là không còn 35 USD/ ounce vàng nữa. Nhưng khủng hoảng lòng tin cũng vì thế mà xảy ra.
Nhưng Mỹ cũng rất thông minh khi hiểu rằng, muốn trở thành bá chủ thế giới thì vẫn phải làm chủ hệ thống tiền tệ. Mỹ cho ra một sáng kiến vĩ đại, neo USD vào dầu mỏ. Quy tụ các nước có dầu mỏ lại và thống nhất bán dầu, mua dầu phải dùng đồng USD. Vậy là cả thế giới đều dự trữ USD làm phương tiện thanh toán… vì nước nào cũng cần dầu…
Nhưng cũng có những đứa không ngoan, luôn tìm cách né tránh việc mua bán dầu, hay cố gắng thoát khỏi hệ thống mà Mỹ đặt ra.
Và nổi bật là IRAN từ sau 1979…
Và đây cũng là câu hỏi vì sao nước nào có dầu mà cố thanh toán ngoài đô la, hay không hợp tác là Mỹ cho ăn quả Dân Chủ, quả Dân Quyền. Vì hệ thống này chính là sự sống còn cho bá quyền của Mỹ…
Hết phần 1. Phần 2 sẽ lý giải tại sao Trung Quốc là bước thúc đẩy việc IRAN bị ăn vã.
